مصطفى النوراني الاردبيلي

330

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

گرگان اين درخت را « چوب سيد » مىنامند . و به عربى آن را « عتم » گويند و صمغ آن را « سطاركا » مىنامند . برگهاى آن متقابل چرمى كشيده ، پهناى برگ آن معمولًا در قسمت انتهاى آن بيشتر است . اين درخت طالب مناطق معتدل نيم مرطوب است و سرما را تا 8 درجه زير صفر مقاومت مىكند . در شمال كشور ، در جنگلهاى زربين وجود دارد و بيشتر در رستم‌آباد و رودبار و منجيل كاشته مىشود . « 1 » عجرمه در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى عربى عجرمه و در برخى كتب فارسى قديم با نام اونوين خاردار آمده است . مشخصات : گياهى است چند ساله خاردار پوشيده از كُرك ، داراى ساقه ايستا كه ارتفاع آن 60 - 20 سانتىمتر است . برگهاى آن كوچك با دمبرگ و كناره‌هاى برگ دندانه‌دار پوشيده از كُرك چسبناك ، ميوه آن كوچك ، گلهاى آن قرمز كه در تابستان ظاهر مىشود . ريشه آن قوى دراز و طورى است كه در مقابل گاوآهن مقاومت مىكند و همين خاصيت منشأ نامگذارى و وجه تسميه آن به فرانسوى و انگليسى است . تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى در ريشه آن وجود چند گلوكوزيد به نامهاى اونون ، اونونين ، پزودوانونين ، يك نوع الكل به نام اونونول ، تانن و كمى سيتريك اسيد و . . . تأييد شده است .

--> ( 1 ) - همان ، ص 150 .